Mefhar-i Mevcudat, Eşref-i mahlûkat sallallâhu aleyhi ve sellem Efendimiz hazretlerinin tevâzû hakkındaki hadis-i şerifleri:
– “Cenâb-ı Hak “tevâzû ediniz” diye bana emir buyurdu.”
– “Bir kimse Allah korkusuyla tevâzû ederse, Cenâb-ı Hak da onu âlî eder (yükseltir).
– “Mütevazı olmadıkça zahid olamazsınız.”
– “Fukara ile beraber bulunmak tevâzûdandır.”
– “Size cennetlik olanları haber vereyim mi? Her zayıf ve mütevazı kimsedir ki, eğer Allah’a yemin etse Allah ona ihsan eder. Size cehennemlik olan kimseleri haber vereyim mi? Cefâ eden, kaba, kibirli olan kimsedir.”
– Allah bir kulu hidayete erdirdiği, sûretini güzelleştirdiği, Onun maksûdu olmayan dereceye yükselttiği ve bununla beraber ona tevâzû verdiği zaman bu hâl Allah’tan bir temizliktir.
– “Dört şey vardır ki Allah onları sevdiklerine verir:
1. Yersiz ve kötü söz konuşmamasını bilmek
2. Allah’a tevekkül
3. Tevâzû
4. Kötülüklerden el çekmek.”
– “Tevâzû, kulda yükselmeden başka bir şey artırmaz. Tevâzû edin ki, Allah sizi yükseltsin.”
Gene bir gün Peygamberimiz sahâbesine dedi ki:
– “Bana ne oluyor ki sizde ibadetin halâvetini göremiyorum? Sahâbe sordu:
– İbadetin halâveti nedir ey Allah’ın Resûlü? Peygamberimiz buyurdular:
– “Tevâzû.”
Yine Hâce-i kâinat sallallâhu aleyhi ve sellem Efendimiz hazretleri:
– Allah Teâlâ bana tevâzû üzere olmamı emreyledi. Hiç bir kimse diğerine karşı büyüklenmesin.”
– İmanın kemalini isteyen, tevâzû göstersin ve fakir iken de sadaka versin. Bu iki huy, insanı kâmil derecesine yükseltir” buyurmuşlardır.
Veysel Karanî kuddise sirruh buyuruyor:
– Yükseklik aradım tevâzûda buldum.
Ahmed bin Antakî kuddise sirruh:
– En muazzam tevâzû, sendeki kibri defedip, hışmı öldüren tevâzûdur, buyuruyor.
Cüneyd Bağdadî kuddise sirruh:
– Tevâzû, iki cihan halkına karşı büyüklük taslamaman ve Hak teâlâ ile müstağni olmandır, buyurmuşlardır.
Ebû Bekir Verrak kuddise sirruh:
– Yakîn, kalbi mütevazı kılar ve kemâl bulur, buyurmuşlardır.
İbn-i Semmâk kuddise sirruh:
– En şerefli tevâzû, kendini hiç kimseden üstün görmemendir, buyurmuştur.
Abdullah ibni Mübarek kuddise sirruh:
– Tevâzû, dünyada kibirli olana karşı kibirli, mütevazi olana karşı aşağı gönüllü olmandır, buyurmuşlardır.
– Kul kendi nefsini gördüğü müddetçe asla tevâzû göstermiş olmaz.
Yusuf Esbat kuddise sirruh:
– “Tevâzûun son noktası, evden dışarı çıktığında karşılaştığın her şahsın senden daha üstün olduğunu bilmendir” der.
Sultanü’l-Ârifîn eş-Şeyh M.S.Ramazanoğlu, Sâdık Dânâ, s. 40-43
